Dzięki EVApeCognition Dataset lepiej poznamy sposób myślenia wielkich małp

23 kwietnia 2026, 07:25

Jaka jest różnica między sposobem rozumowania szympansa i człowieka? Czy goryl rozumie, że ktoś się może mylić? Czy orangutan planuje przyszłość? Na te i wiele innych pytań naukowcy próbują odpowiedzieć od dziesięcioleci. Po to, by poznać wielkie małpy i po to, by poznać nas samych. Dotychczas każde z tych pytań funkcjonowało oddzielnie. Odpowiedzi na nie trudno było porównywać. Teraz ma się to zmienić.



Skamieniałości sugerują, że linie goryli i ludzi oddzieliły się od siebie 10 mln lat temu

12 lutego 2016, 15:40

Naukowcy datujący skamieniałości, w tym goryle zęby, znalezione w Etiopii w formacji Chorora ustalili, że te ostatnie mają ok. 8 mln lat. To oznacza, że linia ludzka i goryla oddzieliły się od siebie co najmniej 10 mln lat temu, czyli ok. 2 mln lat wcześniej niż kiedyś uznawano.


Jak ultrafiolet pomaga rakom skóry

8 grudnia 2010, 13:27

Ultrafiolet promieniowania słonecznego aktywuje enzym, który pomaga komórkom nieczerniakowych nowotworów skóry (ang. non-melanoma skin cancer, NMSC) przeżyć i namnażać się.


Człowiek, szczur, mysz i makak starzeją się w zaskakująco podobny sposób

9 czerwca 2026, 10:02

Myszy, szczury, makaki i ludzie starzeją się w zaskakująco podobny sposób. Na łamach Nature ukazały się wyniki niezwykle interesujących badań, z których wynika, że możliwe jest bardzo precyzyjne określenie wieku biologicznego komórki oraz obliczenie przewidywanego czasu śmierci.


Depresja to choroba nie tylko psychiczna

7 marca 2016, 11:45

Naukowcy z Uniwersytetu w Grenadzie (UGR) ustalili, że depresja to choroba układowa. Objawom psychicznym towarzyszy bowiem nasilony stres oksydacyjny.


CERN

Anihilacja nie taka prosta

31 grudnia 2010, 19:37

Model antymaterii, w tym jej anihilacji ze „zwykłą" materią wydawał się prosty i zrozumiały. Aż do czasu eksperymentów, jakie w CERN przeprowadził międzynarodowy zespół, bombardując cząsteczkowy wodór wolnymi antyprotonami.


Sfosylizowana skóra ujawniła pełnię swoich barw

4 kwietnia 2016, 13:03

Naukowcy odtworzyli ubarwienie prehistorycznego węża. Przedstawiciel rodziny połozowatych był zielono-czarny i przed 10 mln lat w późnym miocenie zamieszkiwał zarośla w okolicach Teruel w dzisiejszej Hiszpanii.


Genetyczna tolerancja na niedotlenienie

26 stycznia 2011, 09:48

Nowe studium naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego rzuca nieco światła na ludzką zdolność przystosowania się do niedotlenienia. Dobierając przez 200 pokoleń muszki owocowe (Drosophila melanogaster) odporne na hipoksję, specjaliści zademonstrowali towarzyszące temu trwałe zmiany w genomie.


Gra wspomoże badania nad demencją

5 maja 2016, 11:27

Brytyjczycy opracowali wieloplatformową grę mobilną Sea Hero Quest, która ma wspomóc rozumienie nawigacji przestrzennej. Jej zaburzenia to jeden z pierwszych objawów demencji, a naukowcom zależy na opracowaniu wczesnego testu diagnostycznego. Gra może znacznie przyspieszyć badania w tym obszarze.


Mruczy jak koala w rui

21 lutego 2011, 12:34

By zwabić partnerki, samce koali wydają niskie pomruki, które przypominają momentami gardłowy śmiech. Zespół doktora Williama Ellisa z University of Queensland uważa, że na podstawie cech zawołania samice potrafią ustalić stopień atrakcyjności konkurenta, większe zwierzęta są bowiem w stanie dłużej mruczeć (Behavioural Ecology).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk